128 | COSERE 3.3. Αντιμετώπιση της επαγγελματικής εξουθένωσης Η έρευνα για την επαγγελματική εξουθένωση ξεκίνησε τη δεκαετία του 1970 στις Ηνωμένες Πολιτείες, εστιάζοντας αρχικά σε άτομα που εργάζονταν στις ανθρώπινες υπηρεσίες. Τα ευρήματα δείχνουν ότι κανένα επάγγελμα δεν έχει ανοσία στην επαγγελματική εξουθένωση. Στον τομέα της εκπαίδευσης, η πρόληψη και η αντιμετώπιση της επαγγελματικής εξουθένωσης των εκπαιδευτικών αποτελεί πρωταρχικό μέλημα. Η διατήρηση μιας θετικής προοπτικής απέναντι στην εργασία τους, τους συναδέλφους και τους μαθητές τους είναι απαραίτητη για τους εκπαιδευτικούς ώστε να διεξάγουν αποτελεσματικά την εκπαιδευτική διαδικασία. Ωστόσο, οι αμέτρητες απαιτήσεις που τίθενται στους εκπαιδευτικούς στα σύγχρονα σχολεία οδηγούν συχνά σε παρατεταμένο άγχος, με αποτέλεσμα την επαγγελματική εξουθένωση. Παράγοντες όπως η φύση των καθηκόντων των εκπαιδευτικών, οι οργανωτικές πιέσεις για την επίτευξη περισσότερων στόχων με περιορισμένους πόρους, οι συγκρούσεις ρόλων, η ασάφεια, ο φόρτος εργασίας και οι συχνές δυνητικά στρεσογόνες αλληλεπιδράσεις με μαθητές, γονείς και σχολική διοίκηση συμβάλλουν στην ευαισθησία των εκπαιδευτικών στην επαγγελματική εξουθένωση. Αυτό όχι μόνο θέτει σε κίνδυνο την υγεία και την ευημερία τους, αλλά θέτει σε κίνδυνο και την ποιότητα της διδασκαλίας. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι εκπαιδευτικοί που έχουν εξαντληθεί είναι πιο επιρρεπείς στην υιοθέτηση δογματικών μεθόδων διδασκαλίας και στην άκαμπτη προσκόλληση στις καθιερωμένες δομές και ρουτίνες, παρεμποδίζοντας τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις (Cunningham, 1983). Ένα από τα πιο επιζήμια αποτελέσματα της επαγγελματικής εξουθένωσης των εργαζομένων για τους οργανισμούς είναι η μείωση της αποδοτικότητας της εργασίας. Οι εργαζόμενοι με επαγγελματική εξουθένωση παρουσιάζουν μειωμένη παραγωγικότητα, επηρεάζοντας τόσο τις παιδαγωγικές τους δραστηριότητες όσο και τη συνολική εργασιακή τους απόδοση. Επιπλέον, προσφέρουν λιγότερη βοήθεια στους συναδέλφους τους και επιδεικνύουν μειωμένη οργανωτική δέσμευση (Bakker, Demerouti, & Verbeke, 2004). Επιπλέον, η επαγγελματική εξουθένωση μειώνει την επαγγελματική αφοσίωση και αυξάνει την πιθανότητα οι εργαζόμενοι να προτίθενται να εγκαταλείψουν την εργασία τους. Επιπλέον, η επαγγελματική εξουθένωση μπορεί να είναι “μεταδοτική”, καθώς οι επηρεαζόμενοι εργαζόμενοι είναι πιο επιρρεπείς σε συγκρούσεις με τους συναδέλφους τους, γεγονός που μπορεί να υπονομεύσει τους συλλογικούς στόχους Τι είναι η επαγγελματική εξουθένωση; Δεν υπάρχει ένας καθολικά αναγνωρισμένος και συμφωνημένος ορισμός για την έννοια της επαγγελματικής εξουθένωσης. Στην επιστημονική βιβλιογραφία υπάρχουν πολυάριθμοι ορισμοί, καθένας από τους οποίους περιγράφει διαφορετικές διαστάσεις του φαινομένου αυτού ανάλογα με το θεωρητικό μοντέλο που εξετάζεται. Για παράδειγμα, οι Freudenberger και Richelson ορίζουν την επαγγελματική εξουθένωση ως “μια κατάσταση εξάντλησης ή απογοήτευσης που προκύπτει από τη μη λήψη των επιθυμητών ανταμοιβών παρά τη δέσμευση σε μια εργασία, έναν τρόπο ζωής ή μια σχέση”. Ένας άλλος κοινός ορισμός χαρακτηρίζει την επαγγελματική εξουθένωση ως μια κατάσταση σωματικής, συναισθηματικής και νοητικής εξάντλησης που προκύπτει από την παρατεταμένη έκθεση σε συναισθηματικά απαιτητικές καταστάσεις.
RkJQdWJsaXNoZXIy NzYwNDE=